SUHU DAN HABA TAHUN 5

Suhu adalah ukuran darjah kepanasan sesuatu bahan atau objek. Suhu menunjukkan panas atau sejuk suatu bahan. Bahan atau objek yang sejuk mempunyai darjah kepanasan yang lebih rendah berbanding bahan yang panas. Unit piawai bagi suhu ialah darjah selsius.

Suhu boleh diukur dengan menggunakan termometer. Termometer makmal digunakan untuk mengukur suhu apabila menjalankan eksperimen di dalam makmal. Apabila sesuatu objek yang ingin disukat itu panas, merkuri yang terdapat di dalam bebuli termometer akan mengembang dan aras merkuri naik serta termometer menunjukkan aras bacaan yang tinggi.  Alkohol dan merkuri sangat peka terhadap haba. Merkuri adalah sejenis logam yang berwarna perak berkilauan. Merkuri tidak mudah melekat pada dinding kaca salur rerambut.

Apabila haba dibekalkan kepada suatu objek atau bahan, suhunya akan meningkat. Suhu akan menurun apabila sesuatu objek atau bahan kehilangan haba. Air di dalam sebuah bikar dipanaskan. Suhu air dicatatkan untuk setiap satu minit selama 10 minit. Apabila haba dibekalkan kepada air di dalam bikar tersebut, air menjadi semakin panas dan bacaan termometer menunjukkan peningkatan. Penambahan haba menyebabkan suhu air meningkat. Apabila air di dalam bikar tersebut dibiarkan sejuk, suhu air menurun sehingga bersamaan dengan suhu bilik. Suhu air menurun kerana haba terbebas ke persekitaran.  

BENTUK - BENTUK TENAGA TAHUN 5

BENTUK - BENTUK TENAGA

1. TENAGA NUKLEAR

• Tenaga yang dihasilkan dari bahan nuklear.
• Kebanyakkan logi nuklear untuk menjana kuasa elektrik. 
• Tindakbalas nuklear menghasilkan tenaga haba yang banyak dan boleh digunakan untuk menjana kuasa elektrik.
• Tenaga nuklear boleh membinasakan nyawa dan harta benda sekiranya disalah guna.
• Bahan - bahan radioaktif seperti uranium dan plutonium boleh digunakan untuk menghasilkan tenaga nuklear.
• Sisa - sisa radioaktif adalah sangat merbahaya kerana ia mengeluarkan sinaran radiaktif yang boleh mengancam kehidupan. 

2. TENAGA SURIA/SOLAR

• Tenaga yang boleh didapati dari Matahari.
• Haba dan cahaya merupakan dua bentuk tenaga suria.
• Sel - sel suria / panel solar menyerap tenaga cahaya dari matahari dan merubahnya kepada bentuk tenaga elektrik. 
• Dapur suria dan pemanas suria menukarkan tenaga suria kepada bentuk tenaga elektrik untuk memanaskan air dan tujuan memasak. 
• Sel - sel suria juga digunakan untuk membekalkan tenaga elektrik kepada:
• kalkulator
• satelit
• jam
• kenderaan 
• Tumbuhan hijau memerlukan tenaga suria dari matahari untuk membuat makanan sendiri melalui proses fotosintesis dan menyimpannya dalam bentuk tenaga kimia.

3. TENAGA HABA (tenaga termal)

• Tenaga ini adalah tenaga yang boleh meningkatkan suhu sesuatu jirim. 
• Haba merupakan satu bentuk tenaga yang bergerak dari bahagian panas sesuatu objek ke bahagian sejuk. Ini adalah disebabkan oleh perbezaan suhu di kedua - dua bahagian.
• Matahari merupakan sumber utama tenaga haba. 
• Tenaga haba menyebabkan sesuatu objek itu terasa panas.
• Sesuatu objek akan berasa sejuk apabila kehilangan haba dan sesuatu objek akan menjadi panas apabila menyerap haba. 
• Tenaga haba digunakan untuk:
• mengeringkan baju yang basah.
• mamasak makanan / air.
• Contoh - contoh tenaga haba adalah seperti di bawah:
• Kertas yang terbakar
• Haba matahari
• Mentol yang menyala. 

4. TENAGA CAHAYA

• Setiap objek yang menghasilkan tenaga cahaya dikatakan mempunyai tenaga cahaya.
• Membantu kita untuk melihat sebarang objek disekeliling kita. 
• Tenaga cahaya diperolehi daripada tenaga suria, tenaga elektrik dan tenaga kimia. 
• Merupakan tenaga yang amat penting kerana tanpanya kita tidak dapat melihat. 
• Tumbuhan hijau membuat makanan melalui proses fotosintesis dengan bantuan tenaga cahaya dari matahari. 
• Tenaga cahaya digunakan untuk mencerahkan keadaan yang gelap, menghasilkan tenaga elektrik dengan berbantukan panel suria.  
• Contoh - contoh tenaga cahaya:
• Lampu suluh yang menyala
• Unggun api
• Lilin yang menyala.

5. TENAGA BUNYI

• Tanpa tenaga bunyi dunia akan menjadi sunyi sepi.
• Tenaga bunyi dihasilkan daripada objek yang bergetar. 
• Boleh bergerak melalui pepejal, cecair dan gas tetapi tidak boleh bergerak atau dipindahkan melalui vakum. 
• Disebabkan itu, manusia tidak boleh mendengar ketika di angkasa lepas. 
• Bergerak di dalam bentuk gelombang. 
• Contoh - contoh objek yang menghasilkan tenaga bunyi.
• muzik di radio
• Kompang dipalu pengantin baru
• Telefon yang berdering
• Boleh digunakan untuk tujuan berkomunikasi, hiburan dan membunyikan siren.
• Tenaga bunyi digunakan dalam kehidupan seharian adalah:
• bercakap 
• menyanyi

6. TENAGA KIMIA

• Merupakan tenaga yang tersimpan dalam bahan - bahan kimia. 
• Bahan - bahan seperti arang batu, gas dan petrol boleh terbakar manakala serbuk peluru boleh meletup dan membebaskan tenaga kimia. 
• Tenaga kimia disimpan di dalam makanan, bahan api fosil, biojisim dan bateri. 
• Pembakaran bahan api akan membebaskan tenaga kimia yang tersimpan di dalamnya dan menghasilkan tenaga haba. 
• Dibebaskan daripada makanan yang dimakan melalui tindak balas kimia dalam badan (metabolisme). 
• Bahan kimia di dalam bateri mengandungi tenaga kimia yang berubah kepada tenaga elektrik.
• Digunakan untuk:
• Membekalkan tenaga kepada hidupan.
• Mengubah tenaga kimia kepada tenaga elektrik untuk menggerakkan mesin dan menyalakan lampu. 

7. TENAGA ELEKTRIK

• Arus elektrik mempuyai tenaga yang boleh digunakan untuk melakukan kerja.
• Membolehkan semua peralatan elektrik berfungsi.
• Digunakan secara meluas kerana ia mudah diubah kepada bentuk tenaga yang lain.
• Merupakan satu bentuk tenaga yang penting. arus elektrik ini digunakan untuk untuk menggerakkan mesin, peralatan elektrik dan lain. 
• Digunakan untuk:
• menyalakan lampu elektrik
• memusingkan kipas
• memutarkan motor elektrik.
• Contoh - contoh objek yang menghasilkan tenaga elektrik:
• Kilat
• Dinamo basikal
• Sel kering
• Akumulator

8. TENAGA KINETIK

• Semua objek yang bergerak mempunyai tenaga kinetik.
• Tenaga kinetik dapat memusingkan kincir angin dan turbin untuk menghasilkan tenaga elektrik. 
• Semakin cepat pergerakan sesuatu objek, semakin banyak tenaga kinetiknya.
• Contoh objek yang mempunyai tenaga kinetik:
• kereta menyusur di jalan raya
• kipas berpusing
• air yang sedang mengalir.

9. TENAGA KEUPAYAAN

• Tenaga keupayaan merupakan tenaga yang tersimpan di dalam sesuatu objek disebabkan kedudukannya yang tinggi atau apabilaia berada di dalam keadaan:
• diangkat
• dimampat
• diregang
• dibengkok
• Contoh objek yamg mempunyai tenaga keupayaan:
• spring yang dimampatkan
• gelang getah yang diregangkan
• buah - buahan yang tergantung di atas pokok